Investing.com – ABD Başkanı Donald Trump’ın Suudi Arabistan’a yaptığı ziyaret kapsamında, Beyaz Saray’dan yapılan açıklamada 600 milyar dolarlık anlaşmaların imzalandığı duyuruldu. Trump’ın ziyareti sırasında Suudi hükümeti ve çeşitli firmalarla varıldığı belirtilen bu dev anlaşmalar, Trump yönetiminin dış ilişkilerdeki ekonomik hedeflerinin bir parçası olarak sunuldu.
Ancak bu açıklama kamuoyunda ve basında dikkatli bir şekilde irdelendi. Özellikle bu yöndeki iddiaların gerçekliği konusunda New York Times tarafından yapılan haber, öne sürülen rakamların gerçeği yansıtmadığına işaret etti.
New York Times: “Anlaşmaların büyük kısmı gerçekleşmemiş”
New York Times’ın ulaştığı bilgilere göre, Trump’ın sunduğu projelerin bir bölümü görev süresi öncesinde planlanmıştı. Bazı anlaşmaların ise sadece niyet seviyesinde kaldığı ve bağlayıcı hukuki metinlere dönüşmediği belirtildi. Bu durum, 600 milyar dolarlık toplamın gerçekçi bir yatırım ya da ticaret değeri olmadığını ortaya koyuyor.
Ayrıca projelerin büyük kısmının ilerlememesi ya da zaten mevcut olan iş birliklerinin Trump döneminde yeniden açıklanması, bu tür duyuruların politik etkiyi artırmaya yönelik adımlar olarak algılandığını gösteriyor.
Hedef 1 trilyon dolarlık yatırım taahhüdüydü
Trump’ın Suudi Arabistan, Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri’ni kapsayan Orta Doğu turuna çıkarken, danışmanlarına 1 trilyon dolarlık yatırım taahhüdü alınması yönünde hedef bildirdiği ifade edildi. Bu stratejik hedef doğrultusunda sunulan 600 milyar dolarlık anlaşma açıklaması, bu çabanın kamuoyuna yansıyan kısmı oldu.
Ancak medyaya yansıyan detaylar, rakamsal hedeflerin oldukça abartılı olduğunu ve uygulamada karşılık bulmadığını ortaya koydu. Açıklanan anlaşmaların birçoğunun maddi değeri net biçimde belirtilmemiş, uygulama takvimi ve finansman şekli ise kamuoyuna sunulmamıştı.
2017’deki 450 milyar dolarlık anlaşma da gerçekleşmemişti
Trump’ın 2017 yılında Suudi Arabistan’a yaptığı ilk ziyarette de benzer şekilde 450 milyar dolarlık yatırım anlaşmalarının imzalandığı iddia edilmişti. Ancak bu rakam da uygulamada beklenen sonucu doğurmamış; iş birlikleri somut projelere dönüşmemişti. Bu benzerlik, Trump yönetiminin dış ilişkilerde genellikle büyük rakamlarla dikkat çekmeye çalıştığını bir kez daha gözler önüne serdi.
Ekonomik verilere bakıldığında, Trump dönemi boyunca ABD’nin Suudi Arabistan’la olan ticaret hacmi de geriledi. Rakamlar, açıklamaların aksine ekonomik ilişkilerin büyümediğini gösteriyor.
İhracat Trump döneminde azaldı
Eski IMF yetkilisi Tim Callen’ın değerlendirmesine göre, Trump görevi süresince ABD’nin Suudi Arabistan’a gerçekleştirdiği ihracat toplamda 92 milyar dolarda kaldı. Bu rakam, selefi Barack Obama’nın ikinci döneminde ulaşılan seviye olan ihracat hacminin de altında kaldı.
Callen, Trump yönetiminin ekonomik ilişkileri artırma yönündeki açıklamalarının pratikte karşılık bulmadığını, rakamsal iddiaların sahada karşılığının olmadığını ifade etti. Veriler, Başkan Trump’ın Orta Doğu’da ilan ettiği yüksek tutarlı ekonomik iş birliklerinin gerçekte hayata geçirilemediğini somut bir şekilde ortaya koyuyor.
